Sera projesi hazırlatırken, teklif incelerken veya hibe şartnamelerini okurken pek çok teknik ve yabancı terimle karşılaşırsınız. Mahya, oluk altı, difüz cam, fertigasyon, EC değeri, wingle yay gibi kavramların ne anlama geldiğini bilmek, doğru karar vermenizi sağlar. İşte sera sektörünün A'dan Z'ye en kapsamlı mühendislik sözlüğü.
2. Yapısal ve Mimari Terimler
- Gotik Kemer:
- Tepe noktasında sivri bir birleşim oluşturan kemer mimarisi. Kar tutmaz ve yüksek yoğuşma tahliyesi sağlar.
- Venlo Sera:
- Hollanda kökenli, kafes kirişler üzerinde tekrarlanan küçük beşik cam çatı modüllerinden oluşan yüksek teknolojili endüstriyel sera tipi.
- Oluk Altı Yüksekliği (Eave Height):
- Zemin kotundan yağmur oluğunun alt seviyesine kadar olan net dikey mesafe. Modern seralarda min. 4.00 - 6.00 metre olmalıdır.
- Mahya Yüksekliği (Ridge Height):
- Seranın en yüksek tepe noktası ile zemin kotu arasındaki toplam yükseklik.
- Aks Aralığı (Bay / Span):
- İki taşıyıcı kolon arasındaki açıklık. Genellikle 2.5 m, 3.0 m, 4.0 m veya 5.0 m olarak projelendirilir.
- Kondens Oluğu (Condensation Gutter):
- Sera çatısının iç yüzeyinde nem yoğuşması sonucu oluşan su damlacıklarını toplayarak bitki üzerine düşmeden tahliye eden ikincil galvaniz veya alüminyum kanal.
3. Kaplama ve Örtü Terimleri
- UV Katkısı (Ultra Violet Stabilizer):
- Güneşin polimerleri parçalayan morötesi ışınlarına karşı naylonun çürümesini önleyen kimyasal katkı.
- IR Katkısı (Infra-Red Absorber):
- Gündüz sera içine giren termal sıcaklığın gece kızılötesi ışıma ile uzaya kaçmasını engelleyen, serayı sıcak tutan katkı.
- Anti-Fog / Anti-Drip (AF):
- Yüzey gerilimini düşürerek yoğuşan suyun damlacık oluşturmak yerine ince bir film tabakası halinde oluklara akmasını sağlayan damla önleyici kaplama.
- Difüz Cam / Difüz Örtü:
- Işığı kırma (haze) özelliği ile doğrudan gelen güneş ışığını dağıtarak yaprak yanıklarını önleyen ve alt katmanlara ulaştıran özel optik kaplama.
- Wingle Yay (Klips Yayı):
- PVC kaplamalı dalgalı yay çeliği. Alüminyum klips rayının içine naylonu sıkıştırarak kilitler.
4. İklimlendirme ve Otomasyon Terimleri
- Pad-Fan Sistemi:
- Bir cepheye suyla ıslatılan selülozik petekler (pad), karşı cepheye ise egzoz fanları yerleştirilerek suyun buharlaşmasıyla ortam sıcaklığını 6-8°C düşüren evaporatif soğutma sistemi.
- Isı Perdesi (Thermal Screen):
- Geceleri seranın tavanına motorlu mekanizma ile çekilerek ısı kaybını %45 azaltan, gündüz ise gölgeleme sağlayan alüminyum şeritli dokuma perde.
- Kremayer Dişli (Rack and Pinion):
- Dairesel motor hareketini doğrusal itme hareketine çevirerek ağır çatı ve yan pencereleri milimetrik açıp kapatan çelik dişli mekanizması.
- Sirkülasyon Fanı:
- Sera içinde hava sirkülasyonu yaratarak sıcaklık ve nem ceplerini yok eden, mantar hastalıklarını önleyen dairesel fanlar.
5. Zirai ve Topraksız Tarım Terimleri
- Fertigasyon (Fertigation):
- Sulama suyu ile kimyasal gübrelerin bilgisayarlı otomasyon tanklarında karıştırılarak damla sulama ile doğrudan bitki köküne verilmesi.
- EC (Electrical Conductivity):
- Besin çözeltisinin elektriksel iletkenliği. Sudaki çözünmüş gübre miktarını (tuzluluğu) ölçer. Birimi mS/cm'dir.
- Kokopit (Cocopeat):
- Hindistan cevizi kabuklarının liflerinden üretilen, su tutma kapasitesi yüksek organik topraksız tarım substratı.
- Kaya Yünü (Rockwool):
- Bazalt taşının eritilip elyaf haline getirilmesiyle üretilen, inert ve steril topraksız tarım yetiştirme ortamı.
- Askılı Oluk (Hanging Gutter):
- Seranın makas kirişlerine çelik tellerle asılan, yerden 1.20-1.50 metre yüksekte ergonomik yetiştiricilik sağlayan galvaniz sac oluk sistemi.